Het taboe op de doodstraf

Jul 28th 2010SvenFrontpage

Strop
In Japan heeft het ophangen van twee veroordeelde moordenaars het debat over de doodstraf weer aangezwengeld. Het land is één van de weinige geïndustrialiseerde landen waar de doodstraf nog wordt toegepast. De Europese Unie stelt het afschaffen van de doodstraf zelfs als voorwaarde voor toetreding. Hier in Nederland werd de doodstraf reeds in 1870 afgeschaft en sinds 1983 stelt artikel 114 Grondwet dat ‘De doodstraf kan niet worden opgelegd.’

Dat is allemaal heel duidelijk. Die duidelijkheid is waarschijnlijk de reden dat er in Nederland nooit echt een breed en serieus debat is gevoerd over de wenselijkheid van het ontbreken van de doodstraf. Toen in 2002 toenmalig minister van Vreemdelingenzaken Hilbrand Nawijn een balletje opgooide over herinvoering van de doodstraf kreeg hij dan ook veel kritiek over zich heen. Maxime Verhagen noemde de doodstraf ‘niet beschaafd’, Wouter Bos vond het een ‘stap terug in de beschaving’ en Femke Halsema vond dat ‘Als een staat onderdanen gaat vermoorden, verliest die staat zijn democratische grondslag.’

Dat zijn allemaal zeer grote woorden die enige kans op discussie meteen de grond in boren. Dit lijkt mij nergens voor nodig.

Kijken wij bijvoorbeeld naar de wortels van onze beschaving dan blijkt dat dit taboe op zelfs maar enige discussie over de doodstraf van zeer recente datum is. Zo vonden de oude Grieken het geen probleem om Socrates de gifbeker te doen laten drinken, het Oude Testament kent vele verwijzingen naar de doodstraf en zelfs Jezus Christus heeft geen kritische kanttekeningen gemaakt bij de doodstraf. Als er iets korter wordt teruggekeken in de geschiedenis dan blijkt dat ook filosofische kopstukken uit de liberale traditie zoals Locke, Mill, Kant en Montesquieu zich niet tegen de doodstraf verzetten – zij waren zelfs expliciet voorstander. Zo bezien zou Nederland dus pas sinds de grondwetswijziging van 1983 een beschaafd land zijn. De doodstraf werd dan wel in 1870 afgeschaft, maar dit gold niet voor het oorlogsrecht. Zodoende werden er in Nederland tussen 1945 en 1952 nog maar liefst 40 mensen ter dood veroordeeld.

Al met al lijkt het de facto taboe dat rust op enige discussie over de doodstraf onwenselijk. Te meer daar bijna 40% van de Nederlanders vindt dat de doodstraf weer dient te worden ingevoerd.

Rest natuurlijk de vraag wat u daar van vindt.

Tags:

69 reacties op “Het taboe op de doodstraf”

  1. Esther op 28 Jul 2010 om 13:44 #

    Persoonlijk ben ik tegen de doodstraf – maar niet omdat ik het een te zware straf zou vinden; eerder een te lichte. Twee redenen dat ik tegen ben:

    - Levenslang op water en brood. Dat is een goede alternatieve straf ten opzichte van de doodstraf. Een leven lang lijden in plaats van een snel einde.
    - Een doodstraf vereist een beul. Een weerloos iemand moedwillig het leven benemen is niet te vergelijken met bijvoorbeeld slachtoffers die vallen bij gevechten in oorlogsgebieden. Het is een manier van handelen die naar mijn mening van niemand gevraagd kan worden, ook niet als ze zich als vrijwilliger opgeven (misschien juist dan niet).

  2. Nico op 28 Jul 2010 om 13:48 #

    Nee. De overheid zou niet moeten doden.

    Als uitzondering wil ik wel situaties zoals in 1945 bij het Bijzonder Strafrecht openlaten.

  3. Martin op 28 Jul 2010 om 13:57 #

    Niks mis met de doodstraf. Er zijn meer dan genoeg strafbare feiten die bestraf moeten kunnen worden met deze straf.
    Overigens vind ik de suggestie van Nico @ 13:48 behoorlijk hypocriet. Het is ja of nee en niet ja mits….
    Ik zie namelijk weinig verschil tussen iemand die 5 mensen vermoord of iemand die meewerkte aan de Endlosung. Het komt uiteindelijk allemaal op moord neer.
    Ik vind overigens de keuzemogelijkheid “Ja, maar alleen in geval van zeer ernstige geweldsmisdrijven” ook erg vreemd, waar ligt de grens dan? Wanneer is een geweldsmisdrijf ernstig genoeg? Is dat in het geval van een moord met een scherp mes of moet het mes dan bot zijn geweest, goed, het is een enigszins ridicuul voorbeeld maar ik ga er vanuit dat het de strekking van mijn opmerking duidelijk maakt.

    “Het land is één van de weinige geïndustrialiseerde landen waar de doodstraf nog wordt toegepast” ook een heerlijk one-liner die in alle media gebruikt wordt. Wat wil men er mee zeggen? Is het een verkapte manier van “japan-bashing”? Is het inspelen op gevoel?

  4. Tuur op 28 Jul 2010 om 13:59 #

    Het berechten van een verdachte is mensenwerk en mensen maken fouten. Per ongeluk, uit domheid of vanuit andere motieven, dat doet er in deze niet toe. Hierdoor kunnen verdachten ten onrechte veroordeeld worden. Dat is dan ook iets dat in de praktijk gebeurt, denk puttense moordzaak.

    Een op de zoveel mensen wordt ten onrechte veroordeeld. Als dit later blijkt kunnen de jaren achter de tralies niet worden teruggegeven maar de persoon leeft in ieder geval nog en kan financieel worden gecompenseerd.

    Wat als ie al ter dood veroordeeld is? Foutje, bedankt? Lijkt me niet.

    Om deze reden, omdat fouten nu eenmaal gemaakt worden en je van te voren niet weet in welke gevallen dat is, ben ik tegen de doodstraf.

  5. Nittickson op 28 Jul 2010 om 14:03 #

    Pleidooien voor de doodstraf zijn zeldzaam maar niet afwezig. De schrijver Gerrit Krol heeft in 1990 een boekje geschreven Voor wie kwaad wil: een bespiegeling over de doodstraf. Het is helaas nauwelijks te vinden. De uitgever heeft kennelijk bij de uitgave met de hand over zijn hart gestreken maar wel slechts een minimale oplage gedrukt.

    Ook de immer onafhankelijke directeur van de Teldersstichting, Patrick van Schie, heeft in 2005 al eens een pleidooi voor herinvoering van de doodstraf gehouden.

    De Pavlov-reacties van het progressieve establishment waren als net zo voorspelbaar als de reacties op de eerste kritiek op de massa-immigratie van kansloze islamieten en op de multiculturele samenleving. Een te meer echter wordt daarmee duidelijke dat een taboe maken van een probleem het prbleem niet oplost maar alleen maar erger maakt.

    Een misdadiger zijn hele leven achter slot en grendel zetten is iets wat Nederlandse rechters niet graag doen en wat ook allerlei morele, praktische en financiele problemen oplevert. Het druist in tegen de progressieve illusie dat er in IEDER mens wel iets goeds is en dat iedereen zich, met voldoende (professionele) begeleiding vanzelf ontwikkelt tot en prettig en aangepast mens.

    De prijs die voor die illusies wordt betaald is heel hoog. Niet in de eerste plaats financieel mar wel moreel. De nabestanden van de slachtoffers van moord en doodslag voelen zich met de absurd lage straffen in Nederland door de overheid in de steek gelaten en voor de tweede keer tot slachtoffer gemaakt. Ook maken de daders door de lage straffen onnodig nieuwe slachtoffers.

    De conclusie kan alleen maar zijn dat de “beschaving”, de “humaniteit” en het “mededogen” van de progressieve Nederlander zich in de eerste plaats op de dader richten – de slachtoffer kunnen, in veel gevallen letterlijk, barsten.

    Bij intens slechte mensen die gruwelijke geweldsmisdrijven plegen is er nauwelijks een zaak tegen de doodstraf te maken. Welke betere garantie kan er worden gegeven dat zij nooit meer nieuwe slachtoffers zullen maken? En is dat niet de eerste verplichting van een overheid?

    De praktijk van de doodstraf in de VS heeft echter laten zien dat er ondanks alle voorzorgen toch steeds weer opnieuw mensen onschuldig tot de onherroepelijke doodstraf worden veroordeeld. Met name de DNA technologie heeft bewezen dat de garanties van het juridische systeem allerminst waterdicht zijn. En wie denkt dat dit een gevolg is van het Amerikaanse juridische systeem moet nog maar eens nadenken over de zaak van Lucia de B. en de talrijke andere gerechtelijke dwalingen die recentelijk in Nederland aan het licht zijn gekomen.

    Ik zou dus voor een herinvoering van de doodstraf zijn maar graag zien dat die in beginsel altijd wordt omgezet in levenslang – een straf die dan ook echt levenslange opsluiting moet inhouden. Executie vindt alleen plaats nadat een hele reeks tests hebben plaatsgevonden, na tenminste tien jaar gevangenschap, of op verzoek van de dader.

  6. Mark op 28 Jul 2010 om 14:07 #

    Ik denk dat de doodstraf niet acceptabel is als straf maar wel gebruikt moet worden om de onschuldigen (vaak kinderen) in de samenleving te beschermen. Het probleem is dat door iemand die opnieuw de fout in gaat vrij te laten je eigenljk als rechter medeplichtig bent aan zijn volgende moord.

  7. Jan van Kollenburg op 28 Jul 2010 om 14:16 #

    Hoe minder onschuldige slachtoffers, hoe beter.

    Er zijn criminele mensen die onschuldigen doden. Er zijn rechters die zich vergissen en, als de doodstraf bestaat, waarschijnlijk wel eens iemand onterecht ter dood veroordelen. In beide gevallen vallen er onschuldige slachtoffers. Dat is onwenselijk. Dus je moet kijken wanneer je de MINSTE onschuldige slachtoffers hebt.

    Het lijkt me evident dat recidive onder moordenaars MEER extra onschuldige slachtoffers maakt, dan zich vergissende rechters.

    Dus als je de MINSTE onschuldige slachtoffers wil, is de DOODSTRAF de BESTE KEUZE. Omwille van de beschermwaardigheid van het onschuldige leven: voer de doodstraf in.

    Wanneer komt Volkert ook al weer vrij?

  8. De Snotverlosser op 28 Jul 2010 om 14:18 #

    Zodra de rechtspraak perfect is, direct invoeren.

  9. Gielah op 28 Jul 2010 om 14:26 #

    Als we er allemaal van uitgaan dat Pim Fortuyn in 2002 door een labiele enkeling van het leven is beroofd, dan zou de overheid hier met recht en reden mogen blijven verklaren principieel tegen de doodsstraf te zijn.

    Maar hoe zeker weten wij dat?
    Ik lees weleens twijfel over het een en ander.
    En – mocht deze vreselijke moord dus onverhoopt géén actie van een enkele, doorgedraaide gek zijn geweest, maar een handelen in opdracht van anderen ( ik zeg niet ‘hogeren’…) en ook nog eens ijverig en warm voorbereid door vrijwel het gehele vaderlandse journaille – dienen we deze hele kwestie dan niet opnieuw te bezien?
    * In welke mate is men hier tegen de dooddstraf?
    * Wat is veiliger voor de samenleving als geheel: doodsstraf of niet doodsstraf?
    * Wat is de Bijbelse leiddraad hierin ( wie het leven van anderen niet acht en respecteert… kan die wél aanspraak maken op achting en respect voor het eigen leven?).

    Geen kwestie om zomaar even oppervlakkig een mening over te berde te brengen, lijkt me.

  10. Hans op 28 Jul 2010 om 14:26 #

    Die 6-voudige moordenaar uit Delft, die pas weer uit ‘menselijkheid’ z’n familie mocht bezoeken dankzij die slappe tbs-rechtspraak, had allang moeten rotten in hel.

  11. Richard de IIe op 28 Jul 2010 om 14:41 #

    Ik heb er geen problemen mee dat ik het risico loop om de doodstraf te krijgen bij het plegen van zware misdrijven. Wel zou ik het netjes vinden als de slachtoffer(s) / nabestaanden een veto krijgen. Als die het persé niet willen dan kan de straf worden omgezet in levenslang. Ook hoeft de executie niet in Nederland plaats te vinden. Dan kan net zo goed of zelfs beter in landen die er meer ervaring mee hebben.

  12. Juul op 28 Jul 2010 om 14:53 #

    Moeilijk. Met de doodstraf had bijv. Lucia de B ten onrechte al gexecuteerd kunnen zijn. En zo’n laffe Volkert, die over een paar jaar weer vrij man is, gun je geen leven meer. Mohammed B ook niet. Als iemand je kind verkracht, hoop je zonder doodstraf op een spoedige vrijlating, zodat je diegene zelf kan (laten) omleggen.

    En dan die incapabele rechters en met enige regelmaat vervalste politieonderzoeken. Daarnaast extreem gewelddadige daders die dat gedrag hun hele leven in hun DNA zullen hebben zitten.

    Ik wacht de meer onderbouwde reacties maar even af.

  13. elisabeth op 28 Jul 2010 om 14:55 #

    Ben niet tegen de doodstraf, maar alléén als er geen spoor van twijfel is en het ook werkelijk bewezen is, er worden nog te veel fouten gemaakt, maar in principe ben ik er een groot voorstander van om de rotte appels uit de mand te laten verdwijnen en zo de burger te behoeden nog eens slachtoffer te worden van diezelfe persoon.
    Levenslange opsluiting kost de gemeenschap ook nog eens veel geld, waar zelfs de nabestaanden van het slachtoffer aan
    mee betalen.Bizar.

  14. Nick op 28 Jul 2010 om 14:59 #

    Naar mijn mening mag geen mens een ander mens van het leven beroven. Ook niet als straf voor begane misdaden.

    Wel vind ik dat de straffen in Nederland veel te slap en laag zijn. Levenslang moet mogelijk zijn zonder vervroegde vrijlating. TBS zou ik afschaffen, te gevaarlijk.
    Dat het zitten in een gevangenis in Nederland een soort luxe hotel-vakantie is voor buitenlandse criminelen spreekt boekdelen! Gewoon veel zwaarder en langer straffen. Zeker geen ‘taakstraffen’ meer en bij herhalingen levenslang! Bij een dubbel paspoort; gelijk uitzetten, geen pardon!
    Afschaffen al die privileges. Geen TV, kranten,computer, cursussen,recreatie ed. Bij wijze van spreken ‘water en brood’ en iedere vorm van ‘luxe’ moet eerst verdient worden. Dat zou zeker helpen tegen de doorgeslagen criminaliteit hier. Als je weet dat je minstens 8 jaar moet zitten (en bij herhaling het dubbele ofzo), zonder luxe wanneer je verkracht, beroofd of erger, bedenk je je wel een keer lijkt mij zo.
    Denkelijk gaan daarmee ook de op de maatschappij drukkende kosten om criminelen vast te zetten omlaag en het doet recht aan de slachtoffers. Het mes snijdt zo aan meerdere kanten.

  15. levbont op 28 Jul 2010 om 15:02 #

    @Esther op 28 Jul 2010 om 13:44 #:
    ‘Levenslang op water en brood.”, schrijft u. Mag daar op zon- en feestdagen niet een laagje pindakaas of een snufje jam op ..?

  16. john1975 op 28 Jul 2010 om 15:06 #

    Op zichzelf heb ik geen morele bezwaren tegen de doodstraf. Naar mijn mening kan een mens zich door zijn gedrag dusdanig diskwalificeren dat er maar één straf past, de dood.

    Maar er is één probleem. De doodstraf is onomkeerbaar. En ons rechtelijk systeem (of willekeurig welk rechtelijk systeem dan ook) kan falen. Daar hebben wij de laatste jaren een aantal treurige voorbeelden van gezien. Dit is m.i. de enige valide reden om tegen de doodstraf te zijn. Om deze reden, en enkel om deze reden, ben ik dan ook tegen de doodstraf.

    Daarbij moet bedacht worden dat wij in Nederland in zekere zin wel degelijk een doodstraf kennen, zij het in maatschappelijke zin. Immers, het Nederlandse ‘levenslang’ is daadwerkelijk levenslang. Welliswaar leeft de veroordeelde nog in de zin dat deze adem haalt, eet, drinkt en slaapt, doch maakt de veroordeelde nooit meer onderdeel uit van onze samenleving. Om iemand blijvend uit onze samenleving te verwijderen is het eigenlijk dus ook niet nodig om die persoon fysiek ter dood te brengen.

    Overigens moet naar mijn mening moet deze maatschappelijke doodstraf veel vaker worden opgelegd dan thans het geval.

  17. Nick op 28 Jul 2010 om 15:10 #

    @Lev, eerst verdienen d.m.v. goed gedrag! En niet te soepel zijn, hard aanpakken is de enige taal die criminelen begrijpen.

  18. PaulS op 28 Jul 2010 om 15:22 #

    Met herinvoering van de doodstraf neem je een van de peilers weg van ons rechtsysteem nl.: rehabilitatie. Wanneer iemand zijn straf heeft uitgezeten dan mag hij zich weer in de maatschappij bewijzen.
    De doodstraf snijdt deze weg af en iemand kan zo nooit meer tot inkeer komen en spijt krijgen van zijn daden.
    De andere redenen voor straf: vergelding, preventie en bescherming van de maatschappij worden in Nederland meestal ondergeschikt geacht aan rehabilitatie(in de trant van : langer straffen heeft geen zin) maar ze zouden toch ook niet de boventoon moeten gaan voeren.

  19. Erlkönig op 28 Jul 2010 om 15:24 #

    @ levbont

    Dan toch alleen pindakaas en jam van een huismerk, mag Erl hopen…

    En wiezo niet op sjabbat en vrijdagen?

  20. Erlkönig op 28 Jul 2010 om 15:27 #

    @ Nick

    Premisse A: “hard aanpakken is de enige taal die criminelen begrijpen.”

    Premisse B: rechtsmenschen begrijpen de taal van hard aanpakken.

    Ergo: rechtsmenschen zijn criminelen.

  21. Jaco Kars op 28 Jul 2010 om 15:33 #

    Sven schreef:

    “Hier in Nederland werd de doodstraf reeds in 1870 afgeschaft en sinds 1983 stelt artikel 114 Grondwet dat ‘De doodstraf kan niet worden opgelegd.’”

    Wat betekent dit precies? Het betekent in ieder geval niet dat de doodtraf niet meer kan worden opgelegd. Na de tweede wereldoorlog werden in Nederland 154 doodstraffen uitgesproken, waarvan er meer dan 40 werden voltrokken. Dat was ‘buitengewoon strafrecht’, bedacht door de ongrondwettige regering van koningin Wilhelmina in Londen. Een twijfelachtig decreet is blijkbaar al voldoende om het vuurpeleton van stal te halen. Ik neem aan dat dit bij het huidige Nederlandse recht nog steeds tot de mogelijkheden behoort? Indien alleen de Nederlandse grondwet stelt dat het niet is toegestaan, moet het mogelijk zijn, tenzij een of ander internationaal verdrag de doodstaf eveneens verbiedt.

  22. Hans Roodenburg op 28 Jul 2010 om 15:34 #

    Dat voltrekking van de doodstraf in Nederland nog geen 65 jaar geleden normaal werd gevonden, bewijst niet alleen het aantal van 40 executies in het kader van de naoorlogse Bijzondere Rechtspleging, waar de schrijver van deze post op wijst, en waar nog drie gevallen die voor een krijgsraad kwamen aan kunnen worden toegevoegd (Dr. L. de Jong, deel 12, eerste helft blz. 601).

    Veel minder bekend is dat in het naoorlogse Nederlands-Indië ook nog eens 236 Japanse oorlogsmisdadigers ter dood werden veroordeeld en dat slechts tien van hen gratie kregen (Dr. L. de Jong, deel 12, tweede helft, blz. 875-876).

    Bovendien leverde Nederland een rechter (in de persoon van mr. B.V.A. Röling) aan het internationale tribunaal van Tokyo, dat zeven Japanse oorlogsleiders naar de galg stuurde.

    Er is in korte tijd blijkbaar veel veranderd in het denken over de doodstraf, nu zelfs de discussie erover volstrekt buiten de orde is verklaard.

  23. Erlkönig op 28 Jul 2010 om 15:37 #

    @ Sjon1975

    “Overigens moet naar mijn mening moet deze maatschappelijke doodstraf veel vaker worden opgelegd dan thans het geval.”

    Aantal maal levenslang opgelegd in het Vaderland in periode:

    1886-1945: 34

    1945-1970: 14 (oorlogsmisdadigers buiten beschouwing gelaten)

    1970-1980: 0

    1980-heden: 36

    Ergo: de rechter legt steeds vaker levenslang op, vooral in de laatste jaren. E rechter wordt dus steeds strenger en is steeds meer geneigd ook verdachten met 1 moordslachtoffer deze straf op te leggen, wijl vroeger alleen bij meervoudige moord of in zeer ernstige enkelvoudige moordzaken.

  24. Hal Incandenza op 28 Jul 2010 om 15:49 #

    @Nittickson
    In de VS is het voltrekken van doodvonnis duurder dan een levenslange straf. Iets zegt mij dat dat hier niet anders zou zijn. Dus de doodstraf kost de samenleving extra geld=linkse hobby, maar geen rechtse.

  25. Arie Bombarie op 28 Jul 2010 om 15:50 #

    De doodstraf is onmenselijk wreed en een democratisch samenleving onwaardig. Ik weet dat ik veel mensen op dit forum hiermee op de tenen zal trappen maar in dit opzicht vind ik Amerikaanse samenleving barbaars.

    Een maand geleden is in Texas een man ter dood gebracht voor een moord die hij onder invloed van drugs had gepleegd in 1978.

    http://www.tdcj.state.tx.us/statistics/deathrow/drowlist/powelld.jpg

    Barbaars. Dat is het enige dat ik erop heb te zeggen.

    En de doodstraf is bovendien volstrekt onnodig. De laatste keer dat iemand in dit land voor een moord (ik heb het even niet over de Bijzondere Rechtspleging na 1945) ter dood werd gebracht, was in 1860 in Maastricht. Tien jaar later werd de doodstraf afgeschaft voor misdaden gepleegd in vredestijd.

    Je zou toch verwachten dat een land dat al honderdvijftig jaar geen doodstraf meer kent, gewelddadiger is dan een land als Amerika. Het tegendeel is echter waar. In vergelijking met andere Amerika ligt hier het aantal moorden per duizend inwoners een stuk lager.

    Interessant is dat dit ook geldt voor Amerika zelf: de noordelijke deelstaten die de doodstraf niet kennen zijn een stuk minder gewelddadig dan een staat als Texas.

  26. Erlkönig op 28 Jul 2010 om 15:53 #

    Een ieder die eens werkelijk een executie van de doodstraf heeft bijgewoond, weet dat het een vreselijke, krankzinnige, volstrekt inhumane, onnatuurlijke, schandelijke en existentieel en psychisch zelfschadelijke activiteit is.

    Met het (zien) doden van een ander mens, sterft er ook iets in U.

  27. tipo op 28 Jul 2010 om 15:55 #

    Mensen die voor de doodstraf zijn, nemen het risico voor lief dat de verkeerde persoon door een rechterlijke dwaling de doodstraf krijgt.

    Pas als dat risico is uitgesloten, is de doodstraf een optie.

  28. Sven op 28 Jul 2010 om 15:56 #

    Jaco; onder meer het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens verbieden de doodstraf.

    Hans; interessante info, dank.

  29. Nittickson op 28 Jul 2010 om 15:58 #

    @ Hal Incandenza op 28 Jul 2010 om 15:49 #

    Wat u zegt klopt, voor wat betreft de extra proceskosten die de doodstraf eist bovenop de proceskosten voor levenslang (de schattingen van de kosten zijn ongeveer 40-50% hoger). Eerlijk gezegd valt me dat nog mee en in die berekeningen zijn lagere detentiekosten en lagere maatschappelijke kosten door het voorkomen van recidive uiteraard niet meegenomen.

    Een fatsoenlijke procesgang is altijd de investering waard. Of doodstraf werkelijk duurder is dan levenslang als je alle factoren meeneemt is heel moeilijk vast te stellen. Het hoort hoe dan ook niet (alleen) een kostenkwestie te zijn.

  30. Erlkönig op 28 Jul 2010 om 15:58 #

    “en zelfs Jezus Christus heeft geen kritische kanttekeningen gemaakt bij de doodstraf.”

    Ergo: Jezus Christus heeft ook geen problemen met immigratie, islamisering en linkse hobby’s?

  31. Erlkönig op 28 Jul 2010 om 16:00 #

    @ Sjon1975

    “Overigens moet naar mijn mening moet deze maatschappelijke doodstraf veel vaker worden opgelegd dan thans het geval.”

    Aantal maal levenslang opgelegd in het Vaderland in de periode:

    1886-1945: 34

    1945-1970: 14 (oorlogsmisdadigers buiten beschouwing gelaten)

    1970-1980: 0

    1980-heden: 36

    Ergo: de rechter legt steeds vaker levenslang op, vooral in de laatste jaren. De Vaderlandsche rechter wordt dus steeds strenger en is steeds meer geneigd ook verdachten met 1 moordslachtoffer deze straf op te leggen, wijl vroeger alleen bij meervoudige moord of in zeer ernstige enkelvoudige moordzaken.

  32. john1975 op 28 Jul 2010 om 16:10 #

    Beste Erlkonig

    Het feit dat de rechter in 30 (sic!) jaar 36 maal het levenslang heeft uitgesproken zegt mij niet zoveel. Ik ken een veelvoud aan zaken waar de rechter géén levenslang heeft uitgesproken terwijl dit naar mijn bescheiden mening wél paste. Volkert van der Graaf is daar een mooi voorbeeld van.

    Daarbij komt dat ik van mening ben dat er ook levenslang moet worden gezet op ernstige zedenzaken (meervoudige verkrachting, verkrachting van kinderen, productie van kinderporno) en mensenhandel/ het voeren van mensen in slavernij. Verder ben ik van mening dat veel zaken die thans worden afgedaan als doodslag (iemand ombrengen met 17 messteken) feitelijk zijn te kwalificeren als moord. En daar staat volgens de wet een maximum straf van levenslang op.

    Kortom, de rechter in Nederland zou m.i. 36 keer per jaar het levenslang uit moeten spreken….

  33. Arie Bombarie op 28 Jul 2010 om 16:16 #

    @Erlkönig
    De cijfers worden nog veel veelzeggender als je kijkt naar de afgelopen tien jaar. In het eerste decennium van de twintigste eeuw kregen tot nu maar liefst 25 mensen levenslang opgelegd (waaronder Lucia de B.)

    Het is waar dat Nederland vroeger, in de jaren zeventig en tachtig een heel mild strafrecht kende maar dat is al lang niet meer zo. Nederland loopt tegenwoordig behoorlijk in de pas met de rest van West-Europa als het om de strafmaat gaat.

    Zozeer zelfs, dat ik het geen goede zaak zou vinden als er nog zwaardere straffen zouden worden opgelegd.

    Maar goed, in dit opzicht ben ik redelijk links. Met de meeste van mijn standpunten bevind ik mij op de rechtervleugel van de VVD. Dat geldt echter nadrukkelijk niet voor criminaliteitsbestrijding ;)

  34. levbont op 28 Jul 2010 om 16:28 #

    @ Nick op 28 Jul 2010 om 15:10 # :Yeah, hang them high higher …

    @ Erlkönig op 28 Jul 2010 om 15:24 # : Van een huismerk, bent u betoeterd, het neusje van de zalm. Hebt uw vijanden lief liefst.

    En wiezo niet op sjabbat en vrijdagen?”
    Nou vooruit, dan ook, en ook maar op maandag dinsdag woensdag donderdag ..

  35. Esther op 28 Jul 2010 om 16:31 #

    Met het oog op de strengheid van Nederlandse straffen stoor ik mij niet zozeer aan hun lengte, als wel aan in hoeverre het daadwerkelijk straffen zijn. Op het moment dat men in de gevangenis doodleuk kan trouwen en kinderen krijgen, er elke dag vlees op het menu staat, en men daarnaast nog allerlei andere rechten en voorrechten hebt als gevangene die het leven in de gevangenis misschien wel luxueuzer maken dan wat men zich buiten de gevangenis zou kunnen veroorloven, zet ik grote vraagtekens van de betiteling van het verblijf daar als ‘straf’.

    Het regime zou dan ook veel meer versoberd moeten worden. Dus geen vlees meer. Dus niet meer trouwen in de gevangenis. Dus geen televisie op de kamer. Maak van de straf een straf.

    En dat levenslang bestaat vind ik goed, maar het zou inderdaad spaarzaam toegepast moeten worden, voor de hopeloze gevallen die geen kans meer maken in de maatschappij of een zodanig risico vormen dat ze niet meer losgelaten kunnen worden op die maatschappij.

  36. levbont op 28 Jul 2010 om 16:35 #

    @Esther op 28 Jul 2010 om 16:31 # : Met het huidige programma-aanbod is televisie juist een straf … En vlees ook, zit vol troep. De moraal van dit verhaal: veel vlees en veel teevee kijken …

  37. toetssteen op 28 Jul 2010 om 16:51 #

    Erl vergeet dat onze bevolking in de loop der tijd flink is aangewassen….

    http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?VW=T&DM=SLNL&PA=37556&D1=0-10&D2=a&HD=100728-1642&HDR=T&STB=G1

    Rond 1900 zo ongeveer 5 miljoen, nu 16 ruim. Dan lijkt het mij niet zo erg vreemd dat er wat vaker levenslang wordt opgelegd.

  38. Nick op 28 Jul 2010 om 17:08 #

    @Lev, juist niet, daar ben ik mordicus op tegen!

    Geen mens mag een ander mens van het leven beroven.

    Maar het pamperen van lui die opzettelijk medemensen geweld aandoen in welke vorm dan ook, lijkt me onwijs en onjuist.

  39. Erlkönig op 28 Jul 2010 om 17:38 #

    @ levbont juncto Es

    Harharhar!

    On a more serious note:

    HARHARHAR!

    Pardon, Erl bedoelt eigenlijk: vanuit een ander paradigma ergo perspectief op misdaad en straf kunnen schuld en vergelding oneindig vele productiever en constructiever worden vervangen door onwetendheid en transformatie. Uiteindelijk gaat het om ménsen: ménsen, net als U en Erl.

    Erl wil er een fijne subsidie om verwedden dat de meesten alhiernu ter blogge nimmer in een gevangenis hebben verpoosd – slechts als nieuwsgierige bezoeker uiteraard – en een getordeerde en getormenteerde blik hebben op vergelding, schuld en boete.

    Erl wil hierbij een potje breken voor een herwaardering van het abolitionisme á la Bianchi en liever nog allah Hulsman.

    ‘it’s not the crime. It’s not the thought. It’s if you get caught.’

  40. Erlkönig op 28 Jul 2010 om 17:47 #

    @ Toets

    Toets kan beter kijken naar in welke zaken de strafrechter – O Nemesis Divina! – vroeger en nu levenslang oplegde of oplegt alsmede naar de relatieve frequentie. De rechter legt bij relatief minder zware vergrijpen dan voorheen levenslang op en dat ook veel frequenter.

    Het beeld van de linkse of geitenwollensokkenrechter kan hiermee definitief naar de mestvaalt van de Vaderlandsche strafrechtsgeschiedenis worden verwezen.

    Het is aldus verstandig om geen moord(en) te plegen in het Vaderland.

  41. Jan van Kollenburg op 28 Jul 2010 om 17:59 #

    Feit blijft dat als je voor de minste onschuldige slachtoffers gaat, je de doodstraf in bepaalde gevallen moet toepassen.

    Wie tegen de doodstraf is sluit zijn ogen voor de extra onschuldige slachtoffers die recidivistische moordenaars maken. Wie Lucia de B. aanhaalt als voorbeeld om de doodstraf algeheel te veroordelen, steekt een virtuele middelvinger op naar de familie van een vermoord persoon die door een moordenaar vermoord is die al eens eerder voor moord was opgepakt.

    Ik heb geen enkele algehele tegenstander van de doodstraf hier een verantwoording over horen geven.

  42. Jaco Kars op 28 Jul 2010 om 18:25 #

    @Arie Bombarie

    >En de doodstraf is bovendien volstrekt onnodig.

    Dat hangt af van de prioriteiten. Een van de redenen voor het straffen is het beschermen van de samenleving. Bij de doodstraf is de kans op recidive nul. Bij een gevangenisstraf van bijvoorbeeld 6 jaar met weekendverlof komt het wel voor dat de recidive reeds tijdens de verlofweekeinden plaatsvindt. Men kan een boel argumenten tegen de doodstraf bedenken, maar evenzo zijn er een aantal argumenten die de doodstraf ondersteunen. Als de bescherming van de samenleving op de eerste plaats komt, is het m.i. moeilijk tegen de doodstraf voor pathologische moordenaars en zedenmisdadigers te zijn. Er kunnen een aantal praktische redenen zijn om het niet te doen, maar ik zie verder geen bezwaren.

  43. toetssteen op 28 Jul 2010 om 18:30 #

    O ja Erl 17:47? Heeft u daar bewijzen van?
    Maar blijkbaar heeft u in het geheel niet door dat als een bevolking van 5 miljoen in 1900 doorgegroeid is naar ruim 16 miljoen het verhoudingsgewijs erg logisch is dat ook het aantal malen dat een maximum straf wordt opgelegd daarmee gelijk tred zal houden.
    Bovendien ken ik de criminaliteitcijfers van rond 1900 niet, maar het lijkt me vrij aannemelijk dat die een heel stuk lager lagen dan het cijfer dat we nu kennen gedeeld door drie. En dan vergeet ik voor het gemak dat de veldwachter toen nog wist waar hij voor was aangesteld en de burger hem overal over tipte.

    “Het is aldus verstandig om geen moord(en) te plegen in het Vaderland.”
    Ehhhh….?

  44. Esther op 28 Jul 2010 om 19:16 #

    @Lev&Koning:

    Zeker gaat het hier om mensen. Doch geloof ik nooit dat het in het belang van die mensen kan zijn om het in de gevangenis al te goed te hebben. Ze moeten geconfronteerd worden met de gevolgen van hun daden, zodat ze leren hoe de maatschappij werkt, net zoals (goede) ouders als ze hun kinderen huis- of kamerarrest geven hen dan niet eindeloos met hun spelcomputer te laten spelen.

    Daarnaast moeten we ook denken aan de belastingbetalers (immers ook mensen) die niet op zouden hoeven draaien voor de luxe van de gevangenen.

  45. Esther op 28 Jul 2010 om 19:18 #

    @Jan van Kollenburg & Jaco Kars:
    Levenslange opsluiting elimineert ook het risico op recidive. De doodstraf is daarom niet noodzakelijk.

  46. Jaco Kars op 28 Jul 2010 om 19:28 #

    @Esther

    >Levenslange opsluiting elimineert ook het risico op recidive.

    Niet in Nederland, waar daar laat men zelfs levensgevaarlijke moordenaars en zedenmisdadigers op weekendverlof gaan. Sommigen zagen tijdens die verlofperioden zelfs kans een gezin te stichten of een nieuw misdrijf te begaan. Levenslange opsluiting betekent bovendien zelden dat men tot z’n dood in de gevangenis moet blijven. Ook bestaat altijd de kans dat iemand ontvlucht.

  47. Zande op 28 Jul 2010 om 19:47 #

    Ik ben vóór, en zou graag vast een lijstje met kandidaten indienen. ( niet alle politici op die lijst hoeven dit jaar nog hoor, ik heb best veel geduld)

    De doodstraf bestaat wat mij betreft al, iedereen die iemand verliest door de daden van een crimineel, wiens kind verkracht wordt of iets dergelijks, heeft wat mij betreft het recht om zowel de dader, als de rechter die die dader vier weken schoffelen gaf, om te leggen.

    I know I will.

  48. Sven op 28 Jul 2010 om 19:48 #

    ‘Levenslange opsluiting betekent bovendien zelden dat men tot z’n dood in de gevangenis moet blijven.’

    Dit is onjuist. Nederland is één van de weinige landen waar levenslang ook echt levenslang is.

  49. Jan van Kollenburg op 28 Jul 2010 om 19:56 #

    Om mensen niet op het verkeerde been te zetten, kun je overwegen de term STRAFRECHT te vervangen door de term THERAPIE-RECHT. Immers de genoegdoening van het slachtoffer is niet waar het om gaat, maar de heropvoeding van de onaangepaste. Mao heeft dit massaal toegepast met zijn heropvoedingskampen. Houd er rekening mee dat types als Zande een leven(s)lang nodig hebben om heropgevoed te worden.

    “the right to utter nonsense is not the greatest freedom” – Ayn Rand

  50. Jan van Kollenburg op 28 Jul 2010 om 19:59 #

    @Sven:
    Ja, in Nederland is levenslang echt levenslang. Maar lang niet elke moordenaar krijgt levenslang. Neem Volkert van der Graaf als voorbeeld.

    En nog steeds heeft niemand een tegenargument gegeven voor mijn primaire punt: de doodstraf zorgt voor minder onschuldige slachtoffers (voor uitleg zie mijn eerste reactie op deze pagina).

  51. Zande op 28 Jul 2010 om 20:00 #

    @Sven

    Behalve als het gaat om de uitvoering, er gaat er namelijk nooit een dood in de lik. Ook al doet de Coornhert Liga nog zo haar best om die fabel in stand te houden.
    En laat dat nu net het enige meetinstrument zijn.

    Van Zetten ging wandelen, en nu gaat Cevdet ook al wandelen, het bewijs van je stelling dient dus nog geleverd te worden.

  52. toetssteen op 28 Jul 2010 om 20:13 #

    Vergeet ik zowaar mijn eigen standpunt in deze zaak! Ja, de doodstraf vind ik zondermeer kunnen voor zaken waarbij het absoluut vast staat dat aangeklaagde voor 100 procent zeker de dader is. Zoals een Mohammed B. en een Volkert vd G. En dan kan het me niet schelen wie een opdrachtgever is. Ook Balthazar G. had een keuze toen hij prins Willem voorzag van een paar gaten.
    En nee, we moeten natuurlijk niet terug naar die tijd en de martelpraktijken (zeg het maar even voordat iemand daar over begint).

    En over de kwestie van de beul; executiepeloton, is dat probleem ook opgelost. Hou het kort en simpel.

  53. Zande op 28 Jul 2010 om 20:36 #

    Toets

    Wat is er mis met een beetje druk zetten om de waarheid er uit te persen? Dit is toch nog wel een martelblog mag ik hopen?

  54. Zande op 28 Jul 2010 om 20:37 #

    Wat is er mis met een beetje pressie om de waarheid er uit te persen Toets? Dit is toch nog steeds een martelblog mag ik hopen?

  55. toetssteen op 28 Jul 2010 om 21:45 #

    Voor de geest Zande!

  56. Erlkönig op 28 Jul 2010 om 23:45 #

    @ toets

    Mag een terdoodverdeelde Oranjesupporter Uwer inziens ook opteren voor een doodschop door Nigel de Jong?

    @ Jan van K.

    “de doodstraf zorgt voor minder onschuldige slachtoffers”

    Dat is maar gans de vraag: om diverse redenen.

    De terdoodveroordeelde zélf kan een onschuldig slachtoffer zijn van een gerechtelijke dwaling, culture bias of slechte verdediging.

    De geëxecuteerde kan perverse copy cats inspireren tot het maken van onschuldige slachtoffers in de geest van de geëxecuteerde.

    De afschrikwekkende, preventieve werking van de doodstraf en daarmee minder onschuldige slachtoffers is nog nimmer aangetoond – a contrario, loslopende, nog actieve daders die de doodstraf vrezen kunnen juist gewelddadiger zijn uit de pakangst on death row te belanden of omdat ze toch niets meer te verliezen hebben door de doodstrafwaardigheid hunner daden (fase drie in de escalatieladder).

    Ook zoudt Uw “minder onschuldige slachtoffers” heel letterlijk het geval worden: door de voltrekking van de doodstraf van hun moordenaar – waarover de slachtoffers eo ipso geen zeggenschap hebben gehad – ontneemt U hen de mogelijkheid om onschuldig te blijven aan nóg een dood (een statelijke moord) en worden ze in die zin door de doodstraf letterlijk minder onschuldig als slachtoffer.

    Het meest principiële contra-argument jegens Uw redenatie: de kwestie rond de doodstraf mag niet louter op utilistische casu quo consequentionalistische motieven worden gevoerd: de immer complexe ethiek des mensen vereist nu eenmaal meerdere gezichtspunten en overwegingen, ook die van de deugd, die van de menselijkheid en het recht op leven an sich, en de opvattingen over de gewenste beschaving, samenleving en staat – onverlet wat iemand op zijn duistere kerfstok heeft.

    U zoudt met Uw eenvoudige boekhoudersommetje de ethiek, het strafrecht en het menselijk leven wel zeer verschralen en dehumaniseren.

    Zucht, pfff…

    Hostes ad pulverem ferire? ~

  57. Jan van Kollenburg op 29 Jul 2010 om 02:26 #

    Erl, ik zeg niet dat het niet klopt wat je zegt, maar ik snap niet wat je zegt. Je hebt hierdoor, onbedoeld neem ik aan, een beetje het Enait effect (http://nl.wikipedia.org/wiki/Mohammed_Enait#Taalgebruik) op een niet-agressieve manier.

  58. alida op 29 Jul 2010 om 11:13 #

    Nick 1459.
    Ik zou je weer willen horen,als je kind verkracht en vermoord is.
    Dan mag hij van mij de doodstaf.Of een die met verlof weer een moord pleegt.

  59. Richard de IIe op 29 Jul 2010 om 13:46 #

    Degenen die zich afvragen hoe Nederland zo ver heeft kunnen afdwalen, lees: Voor rechtvaardiging en schulduitsluiting door P. C. Bogert (geheel toeval dat ik dit boekje tegenkwam, er zijn ongetwijfeld veel betere voorbeelden).

    http://www.mrbaart.nl/wp-content/uploads/Modderman-Lijkrede-op-de-Doodstraf.pdf

    Hierin wordt duidelijke dat minister Modderman 150 jaar geleden de basis heeft gelegd voor de ellende waarin we nu verkeren.
    Deze liberale voorloper van Pechtold was behalve voor een verbod op de doodstraf ook voor een verbod op sterke drank. Alleen door een groot wonder is dat laatste er niet doorheen gekomen.

  60. Erlkönig op 29 Jul 2010 om 13:55 #

    @ Jan van K.

    Enait is een potsierlijke dwaas. Neem een stuk van Enait en een comment van Erl en zie liederlijke werelden van verschil en geschil.

    Erl adviseert U een LOI-cursus Begrijpend Lezen.

    Meanwhile heeft U op lispelige wijze de Erlpolemiek omzeild: chapeau!

  61. Gielah op 29 Jul 2010 om 14:08 #

    Zou er hier wel iemand komen voor de ‘Erlpolemiek’?
    Is dit forum niet meer dan een podium voor ijdeltuiten met taalkundige Spielereien?

  62. vanhetgoor op 29 Jul 2010 om 14:35 #

    Naar mate een land meer beschaving heeft staat het verder van de doodstraf. Ten tijde van onlusten en geestelijk verval wil men nog wel eens verder gaan dan de doodstraf, dan is willekeur de drijfveer. Als men een bril droeg in Cambodja dan waren er de killing fields. En met een kromme neus kon men de gaskamers al ruiken in Nazi-Duitsland.

    De beschaving is gekoppeld aan recht op leven. Een dier kan zonder wroeging een ander dier doden, als het honger heeft of wordt geërgerd. Dat wij nu in Nederland een grote invloed hebben van buiten, de TV wordt verziekt met agressie uit Hollywood, is een goede zaak. Geen enkel beschaafd land kent tegenwoordig de doodstraf. Des te lager de moraal des te groter het gemak waarmee men andere mensen van het leen beroofd.

    Dat mensen als Volkert van der Graaf (moordenaar Pim Fortuyn), Mohammed Bouyeri (moord Theo van Gogh), Paul Rosenmöller (steun aan Pol Pot regime in Cambodja ten tijde van massamoord) en Anja Meulenbelt (steun aan Hamas, de onderdrukkers van het Palestijnse volk) een zeer lage moraal hebben dat is wel duidelijk. Maar dat wil niet zeggen dat deze mensen opgeruimd moeten worden. Wel zou het nuttig zijn om deze mensen levenslang met TBS op te sluiten. Dit soort mensen zal nooit tot de beschaafde wereld behoren, hoe lang de verpleging en de therapie ook zal zijn.

    Wel de doodstraf geven aan dat soort tuig zou de straffers maken tot een zelfde soort mensen als de gestraften. Daarom is de doodstraf onmogelijk. Daar komt nog bij dat het feitelijk geen straf is maar een opruiming van maatschappelijk ongewenste elementen. Goed beschouwd is het afwezig zijn van de doodstraf dus een lakmoesproef voor de mate van beschaving.

  63. john1975 op 29 Jul 2010 om 14:36 #

    @Gielah,

    De Erlpolemiek kan mij gestolen worden. Gelijk Enait is hij (of zij) een potsierlijke dwaas die de eigen onkunde denkt te kunnen verhullen door nietszeggende, maar gewichtig klinkende, woorden. Heel even leuk om te lezen, doch daarna vooral vermoeiend.

  64. Jan van Kollenburg op 29 Jul 2010 om 14:52 #

    quote vanhetgoor: “Wel de doodstraf geven aan dat soort tuig zou de straffers maken tot een zelfde soort mensen als de gestraften.”

    Ik zie totaal niet hoe een onschuldige vermoorden hetzelfde is als een getoetst door de rechter schuldige tot de dood veroordelen. Een onschuldige doden is NIET hetzelfde als een bewezen moordenaar doden.

    Overigens neem ik het zoals het is. Ik ben niet politiek aktief. Ik ben ook niet zozeer geïnteresseerd in de doodstraf, maar heb interesse voor de vraag hoe je zo weinig mogelijk onschuldige doden krijgt.

  65. Richard de IIe op 29 Jul 2010 om 14:55 #

    @vanhetgoor: wat een onzin. De VS zijn redelijk beschaafd en kennen de doodstraf. Ook als je ze onbeschaafd noemt dan kun je dat ook zeggen van Ivooerkust, Angola, Namibië of Wit Rusland waar me de doodstraf wel heeft afgeschaft.

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Bestand:Death_Penalty_World_Map.svg

  66. Hal Incandenza op 29 Jul 2010 om 15:03 #

    @Gielah
    Als je begrijpt wat Erl schrijft dan zijn zijn/haar teksten m.i. goed te pruimen. Al heeft u er duidelijk tabak van.

  67. Nick op 29 Jul 2010 om 15:39 #

    alida op 29 Jul 2010 om 11:13
    Natuurlijk, zeker als het mijn kinderen of naasten betreft heb ik ook die gevoelens. Dan wil je vergelding, dat is menselijk.

    Maar het is ook mijn overtuiging dat een mens niet het leven van een ander mens mag afnemen.

    Zie mijn ideeen over straf (Nick op 28 Jul 2010 om 14:59) waar ik wel helemaal achter sta maar door sommigen hier ook niet gewaardeed worden, wonderlijk genoeg..

    @Hal
    Ik, en ik meen Gielah ook, begrijp best wat ‘Erl’ schrijft en dat is ‘niet te pruimen’ en ik heb er ook helemaal ‘tabak van’ Krijg heel merkwaardige beelden van die man bij de teksten die hij ons meent te moeten toevoegen.
    Wat een buitengewoone betweter met een volkomen idioot taalgebruik.
    Wat mij betreft maakt hij zichzelf belachelijk en probeert hij welbewust te irriteren en provoceren. Voegt dus niets toe, maar ieder is vrij daar anders over te denken of zelfs te ‘genieten’ van zijn uitingen.
    Persoonlijk lees ik zijn teksten niet meer en negeer hem.

  68. Jaco Kars op 29 Jul 2010 om 16:19 #

    @vanhetgoor

    >Wel de doodstraf geven aan dat soort tuig zou de straffers
    >maken tot een zelfde soort mensen als de gestraften.

    Ik zie dit argument wel vaker, maar indien we dit op andersoortige straffen toepassen zou dit eveneens betekenen dat men stelende boekhouders geen geldboete mag opleggen en gijzelnemers niet naar de gevangenis mag sturen. De strafoplegger zou zich daarmee immers “maken tot een zelfde soort mensen als de gestraften”.

    Ik vind het een weinig krachtig argument, dat vooral bedoeld lijkt om de eigen morele superioriteit te benadrukken. Het verband dat u legt met ‘beschaving’, nazi’s en Pol Pot duidt daar al op.

    Het blijft een kwestie van prioriteiten. Bij mij staat het beschermen van de samenleving voorop, en alles dient in het werk te worden gesteld om recidive te voorkomen. Pathologische moordenaars en ongeneeslijke zedenmisdadigers zijn het kwaad in ons midden. De doodstraf is een goed middel om er van af te komen.

  69. Hal Incandenza op 29 Jul 2010 om 16:41 #

    @Jaco Kars

    Probleem is uiteindelijk onomkeerbaarheid en als je ziet dat er meer dan 100 mensen in de VS alsnog onschuldigm op Death Row bleken te zitten dan kun je aan je water aanvoelen dat er ook onschuldige mensen geëxecuteerd zijn. (Daarnaast krijg je in de VS natuurlijk bijna nooit de doodstraf als je een goede advocaat kunt betalen…)

    Kidding right? Spam words:

    Nuremberg look